Tỉ lệ hòa của các engine cờ tướng hàng đầu hiện nay là bao nhiêu?
Chỉ cần dùng engine (động cơ cờ) mạnh (ví dụ Pikafish, engine AI số một của cờ tướng), trong điều kiện bình thường thì tỉ lệ hòa là cực cao.
Đáp án tối ưu của cờ tướng rất có thể là hai bên hòa, hơn nữa có cực kỳ nhiều đáp án, xác suất một bên thắng chắc có thể bỏ qua (lưu ý cờ tướng còn xa, rất xa mới bị vét cạn, xem thêm trang Cờ tướng đã bị giải xong chưa?, nhưng theo kinh nghiệm thì có thể bỏ qua khả năng một bên thắng chắc).
Hơn nữa, các khai cuộc cân bằng bình thường của cờ tướng có biên độ sai sót lớn; trình độ hai bên càng cao thì càng dễ đi ra một trong các đáp án tối ưu, lợi thế của bên đi trước càng nhỏ. Ở thế cân bằng bình thường, bên yếu hơn có sức cờ càng mạnh (sức cờ bao gồm engine, sức mạnh tính toán, thời gian suy nghĩ...) thì tỉ lệ hòa càng cao. Engine của bên yếu càng mạnh, thời gian suy nghĩ càng dài, sức mạnh tính toán phần cứng càng cao thì tỉ lệ hòa ở thế cân bằng bình thường càng cao.
Lưu ý quy luật này không chỉ áp dụng cho Pikafish; con người và mọi engine đều tuân theo.
Một số kiểm tra
Kiểm tra dùng "khai cuộc cân bằng lạ, ngẫu nhiên ra khỏi sách", số quân lớn trên bàn không dưới 10, mô phỏng lợi thế đi trước của thế cờ ban đầu.
Hai bên cùng phần cứng, 8 luồng, 3 phút + 2 giây, không suy nghĩ nền, các phần mềm cùng trình độ đấu với nhau đạt tỉ lệ hòa trên 99%.
Nếu một bên là Pikafish mới nhất, bên kia là Pikafish bản web (sức cờ xấp xỉ Pikafish phiên bản 20240917), trong điều kiện đó tỉ lệ hòa cũng trên 98%.
Trên cùng phần cứng, 128 nhân đấu 8 nhân, hai bên dùng cùng phần mềm, 1 phút + 0,6 giây, không suy nghĩ nền, kiểm tra 200 ván, hòa 195 ván, 128 nhân thắng 5 ván.
Trên cùng phần cứng, 8 nhân đấu 1 nhân, cùng phần mềm, 2 phút + 1 giây, không suy nghĩ nền, kiểm tra 2000 ván, hòa 1962 ván, các ván còn lại về cơ bản là 8 nhân thắng.
Trên cùng phần cứng, 56 nhân đấu 1 nhân, cùng phần mềm, 1 phút + 0,1 giây, bật suy nghĩ nền, kiểm tra 365 ván, hòa 345 ván, 56 nhân thắng 20 ván.
Lợi thế đi trước của Đỏ khiến Đỏ thắng nhiều ván hơn Đen, nhưng engine cũng không thể đảm bảo cầm Đỏ thì chắc chắn không thua.
Lưu ý
Sức mạnh tính toán mỗi nhân của các phần cứng khác nhau có thể khác nhau, ví dụ 8 nhân của điện thoại thông thường có thể chỉ tương đương 1 nhân của máy tính có nhân lớn mạnh; nhưng trong kiểm tra cực đoan thứ 4 (chênh lệch sức mạnh tính toán 56 lần, cờ siêu nhanh), bên yếu vẫn có tỉ lệ hòa rất cao.
Về tin đồn "cờ tướng bị phá hỏng"
Tin đồn
Trong khoảng năm 2024~2025, có một tin đồn lan truyền khá rộng: "Cờ tướng thật sự bị phá hỏng rồi, hoàn toàn, chắc chắn như đinh đóng cột, không cần phải phủ nhận nữa. Sau khi bị AI giày xéo, cờ tướng Trung Quốc lại xuất hiện đáp án tối ưu. Tức là khi hai AI hàng đầu đấu nhau, Đỏ khai cuộc Pháo đầu, Đen trực tiếp xin thua".
Về tin đồn này, việc "xuất hiện đáp án tối ưu" là đúng và hoàn toàn không có gì lạ, nhưng nói "xuất hiện đáp án tối ưu sau khi bị AI giày xéo" là sai. Theo kinh nghiệm, kết quả tối ưu của cờ tướng là hòa, chỉ là có rất rất nhiều đường đi dẫn tới hòa, nên "đáp án tối ưu" cũng có cực kỳ nhiều. Theo kinh nghiệm, trong các ván hòa chắc chắn tồn tại vô số "đáp án tối ưu", chuyện này không liên quan đến AI; trước khi có chương trình cờ tướng, con người chắc chắn đã đi ra rất nhiều "đáp án tối ưu". Nhưng ngay cả chương trình hiện nay cũng không thể đảm bảo không thua ở thế cân bằng, dù tỉ lệ hòa giữa các engine mạnh vượt 99%. Còn việc "Đen trực tiếp xin thua" thì hoàn toàn không có căn cứ; theo kinh nghiệm thì cờ tướng là hòa, với kỹ thuật hiện nay không thể chứng minh chặt chẽ, nhưng khả năng cờ tướng có thế thắng chắc không lớn hơn khả năng Trái Đất bị hủy diệt vào năm sau.
Kiểm tra với khai cuộc ưu thế lớn
Để kiểm tra engine a có tiến bộ so với engine b hay không, tác giả engine thường dùng các khai cuộc ưu thế lớn có biên độ sai sót thấp hơn, nhờ đó có thể dùng công cụ thống kê để tiết kiệm tài nguyên tính toán nhanh hơn. Ở mỗi khai cuộc, a và b đều lần lượt cầm quân Đỏ/Đen, đấu hai ván.
Nếu khai cuộc có 50% xác suất hòa, khi kiểm tra trong điều kiện này, khoảng 40% khai cuộc sẽ cho kết quả 1 thắng 1 hòa; dù sức mạnh tính toán của máy có mạnh đến đâu, thậm chí là engine tự đấu với chính nó không chỉ trên một nhân, vẫn là khoảng 40%. Và có thể lần kiểm tra sau, dù các biến số giống lần trước, một phần đáng kể trong 40% đó sẽ biến thành một thắng một thua/hai hòa, còn 60% hòa trước đó cũng có một phần đáng kể biến thành một thắng một thua (tính ngẫu nhiên của đa luồng).
Với con người
Tất nhiên, phần mềm hàng đầu vượt xa con người; khi engine đấu với người ở cờ thường, chỉ cần khai cuộc ra khỏi sách (ra khỏi sách với con người rất dễ), tỉ lệ hòa của con người sẽ rất thấp. Chi tiết suy diễn cụ thể xem bài đăng trên Baidu Tieba.