Cơ sở dữ liệu tàn cuộc (tablebase) là gì?
Cơ sở dữ liệu tàn cuộc là cơ sở dữ liệu vét cạn một số thế quân nhất định. Hiện nay cơ sở dữ liệu lớn nhất mà những người yêu cờ tướng chạy ra được có lẽ ở cỡ Xe Pháo vs Mã Pháo đủ Sĩ Tượng, nói không chặt chẽ thì dung lượng vào khoảng 5-6 quân lớn, còn cơ sở dữ liệu tàn cuộc cờ tướng đầy đủ thì phải ở cỡ hơn 20 quân lớn.
Ví dụ vét cạn "Tướng VS Tướng" trước, lấy đó làm nền rồi mới vét cạn "Tướng Tốt vs Tướng"... Nếu muốn làm cơ sở dữ liệu Xe đối song Mã thì trước hết phải làm xong các cơ sở dữ liệu Tướng đối Tướng, Tướng đối Mã, Tướng đối song Mã, Tướng Xe đối Tướng, Tướng Xe đối Mã.
Cơ sở dữ liệu tàn cuộc trước hết vét cạn mọi thế cờ của một thế quân, rồi trích ra mọi thế thắng, sau đó trích ra mọi thế mà bên bị chiếu bí không thể ngăn bên kia chiếu bí... cứ thế suy ngược để ra mọi thế thắng thua chắc chắn về lý thuyết; những thế cuối cùng không suy ra được đều là hòa. Ghi lại kết luận thắng/hòa/thua của mọi thế cờ, nếu dừng ở đây thì gọi là "thư viện đánh giá (审局库)". Nếu tiếp tục sắp xếp thứ tự mọi thế thắng thua để khi cho một thế thắng hoặc thua thì engine đưa ra được nước đi kế tiếp tối ưu, thì đó mới là cơ sở dữ liệu tàn cuộc hoàn chỉnh.
Theo luật của cơ sở dữ liệu tàn cuộc, nếu không có bug thì kết luận của nó tuyệt đối chính xác. Nó chỉ có ba kết luận là thắng, thua, hòa, ngoài số nước cần để thắng hoặc thua thì không tồn tại bất kỳ điểm số nào.
DTM và DTC
Cơ sở dữ liệu tàn cuộc cờ tướng chủ yếu có hai loại là DTM (Depth to mate) và DTC (Depth to conversion).
Với DTM, mục tiêu của bên thắng chỉ có chiếu bí và làm bí (hết nước đi), còn bên thua cố hết sức kéo dài việc bị chiếu bí hoặc bị bí.
Với DTC, ở đây lấy DTC của cơ sở dữ liệu đám mây làm ví dụ. Mục tiêu của bên thắng là chiếu bí, làm bí, hoặc thay đổi lực lượng quân (quân của chính bên thắng bị ăn cũng tính), lấy cái ngắn nhất làm mục tiêu. Còn có một yếu tố đặc biệt là số lần phạm luật lặp: bên thắng sẽ cố hết sức ngăn bên thua phạm luật lặp; nếu không ngăn được thì bên thắng chọn đường đi khiến bên thua phạm luật ít lần nhất, đồng thời kéo dài việc phạm luật của bên thua. Còn bên thua sẽ kéo dài việc bị chiếu bí, bị bí, thay đổi lực lượng quân trên bàn, và cố hết sức phạm luật.
Lưu ý
Nếu không hiển thị số lần phạm luật thì không có nghĩa bên thắng thật sự có thể hoàn toàn ngăn đối thủ phạm luật. Giả sử trong một thế cờ có quân Tượng Đỏ đang chắn Xe Đen, Xe Đen có thể ăn nó rồi chiếu liên tục, thế cờ này vẫn có thể hiển thị không có số lần phạm luật, vì bên thua ưu tiên kéo dài việc thay đổi lực lượng quân hơn, nên trong các nước đi bên thua sẽ không ưu tiên ăn Tượng.
Vì số nước tới mục tiêu ngắn hơn nên DTC có dung lượng nhỏ hơn DTM rất nhiều.
Một số engine cờ tướng có thể phối hợp với cơ sở dữ liệu tàn cuộc theo định dạng riêng của mình để tìm kiếm.
Mục tiêu cuối cùng của cơ sở dữ liệu tàn cuộc là cơ sở dữ liệu đủ quân, tất nhiên hiện nay tuyệt đối không thể thực hiện được.
