Làm quen với AI cờ tướng và phân tích ván đấu
Trên điện thoại hay máy tính, nên bắt đầu từ đâu?
| Trường hợp của bạn | Bắt đầu từ đây |
|---|---|
| Muốn thử trước, chưa quen cài đặt và nạp engine | Làm theo Hướng dẫn bản web; có hướng dẫn cho cả điện thoại và máy tính. |
| Muốn cài phần mềm cờ tướng phù hợp với hệ điều hành | Xem Tải Pikafish, chọn mục Windows, Android, iOS, macOS, Linux hoặc HarmonyOS. |
| Đang dùng ứng dụng Pikafish | Xem Hướng dẫn ứng dụng để tìm nút nhập, phân tích và lưu trên thiết bị tương ứng. |
| Đã có giao diện quen dùng và biết nạp engine | Tải engine riêng từ trang chính thức, rồi cấu hình trong giao diện. |
Lần đầu sử dụng, hãy để một thế cờ hiển thị được kết quả phân tích bình thường rồi mới chỉnh các tham số nâng cao. Khi mở bản web lần đầu, cần chờ engine tải xong; đừng nhầm việc chưa tải xong với việc không tính được cờ.
Engine và giao diện khác nhau thế nào?
Engine (động cơ cờ) phụ trách tính cờ; giao diện giúp bạn sử dụng nó thuận tiện. Pikafish là engine cờ tướng. Bàn cờ, danh sách nước đi, nút nhập ván cờ và bảng phân tích thường do giao diện cung cấp. GUI là tên viết tắt tiếng Anh của giao diện đồ họa.
Một số phần mềm đã tích hợp cả hai, mở lên là dùng được; còn engine riêng cần được nạp vào giao diện hỗ trợ nó. Tải tệp engine về mà không thấy bàn cờ chưa chắc là chương trình bị lỗi. Xem giải thích ở Engine là gì? và Giao diện là gì?.
Dùng engine để xem lại một ván cờ
Phần dưới lấy bản web Pikafish làm ví dụ. Với ứng dụng, bạn có thể tra thao tác tương ứng trong trang trợ giúp của ứng dụng.
- Nhập ván cờ. Bạn có thể chọn tệp biên bản được hỗ trợ, dán các nước đi hoặc tự đi lại từng nước của ván thực chiến. Nhận diện ảnh chỉ tạo ra thế cờ trên bàn; sau khi nhận diện, cần kiểm tra quân và bên đến lượt đi. Một tấm ảnh không thể khôi phục toàn bộ các nước trước đó. Xem Hướng dẫn nhập.
- Xem qua cả ván trước. Mở “Phân tích ván cờ” trong “Thế trận”. “Phân tích nhanh” cho biết nước tốt nhất ở mỗi lượt; “Phân tích triệt để” xét thêm các nước khả dụng và mất nhiều thời gian hơn. Xem vị trí cụ thể trên điện thoại và máy tính ở Phân tích ván cờ.
- Quay về trước nước có vấn đề. Xem nước được đề xuất lúc đó, rồi thử nước mình đã đi trong ván. Đi tiếp vài nước theo biến đề xuất để thấy khác biệt ở đâu. Trước hết hãy hiểu nguyên nhân bỏ sót phòng thủ, mất quân hay lỡ cơ hội tấn công, chưa cần vội nhớ một chuỗi nước dài.
- Ghi lại cách hiểu của mình. Thêm biến và ghi chú rồi lưu hoặc xuất ván cờ. Chẳng hạn: “Ở đây phòng thủ trước thì đối phương không thể ăn quân kèm đe dọa buộc mình phải đáp lại.” Xem cách làm ở Biến và ghi chú.
Trong lúc phân tích toàn ván, đi quân hoặc rời trang sẽ dừng phân tích; các kết quả đã tính xong vẫn được giữ lại. Nếu muốn thử từng nước, bạn có thể chờ phân tích xong rồi quay lại xem.
Đọc điểm số, độ sâu và PV thế nào?
Trước hết, xem điểm đang nhìn từ bên nào. Bản web ghi rõ “Điểm bên Đỏ” hoặc “Điểm bên Đen”: số dương có lợi cho bên được ghi. Giao diện khác có thể hiển thị theo cách khác. Điểm thể hiện đánh giá của engine về thế cờ, không phải bảo đảm thắng thua vô điều kiện; cũng không nên so trực tiếp các con số từ những phiên bản khác nhau.
Độ sâu không có nghĩa mọi biến đều được tính cùng số nước. Engine cắt tỉa, giảm độ sâu hoặc mở rộng tùy nhánh. Khi mới bắt đầu phân tích, điểm và nước đề xuất có thể thay đổi. Với thế cờ quan trọng, nên quan sát thêm một lúc thay vì chỉ nhìn số lớp tăng nhanh hay chậm. Xem Giải thích về độ sâu.
PV là biến chính đang được đề xuất. Nó gồm nước của cả hai bên và là phương án engine hiện xem là tiêu biểu, không phải biên bản mà đối thủ chắc chắn sẽ đi theo. Nếu đối thủ chọn đáp trả khác, cần phân tích lại thế cờ đó.
Muốn biết điểm được tạo ra thế nào, xem Đánh giá thế cờ và NNUE. Về cp, mate và WDL trong UCI, xem Xuất điểm.
Khi phân tích khác nhau hoặc không có phản hồi, kiểm tra gì trước?
- Thế cờ đã đúng chưa: Kiểm tra quân, bên đến lượt đi và việc chỉnh sửa đã hoàn tất chưa. Với tình huống chiếu liên tục hoặc đuổi quân liên tục, còn cần giữ điểm xuất phát và lịch sử nước đi; chỉ một FEN không khôi phục được toàn bộ lịch sử.
- Bạn đang xem loại kết quả nào: “Engine” trên bản web tính ngay trên thiết bị, còn “ChessDB” tra dữ liệu có sẵn. Cơ sở dữ liệu đám mây cũng có thể chưa lưu thế cờ hiện tại; xem Tra cứu ChessDB.
- Thiết lập có phù hợp không: Người mới nên dùng mặc định trước. Khi cần đổi số luồng, Hash hoặc số biến hiển thị, tra Tùy chọn UCI; đừng cho rằng số càng lớn thì kết quả càng tốt.
Phân tích trên thiết bị tốn pin và làm máy nóng, nên tắt khi không dùng. Mỗi lần xem lại, hãy chọn vài biến quan trọng để hiểu kỹ rồi trở về bàn cờ tự suy nghĩ một lần nữa. Như vậy, bạn mới biến được gợi ý của AI thành phán đoán của mình.