ELO
Hệ số Elo là phương pháp chấm điểm nhằm phản ánh trình độ thực của kỳ thủ. Nó cố gắng để điểm số gần với trình độ thực tế của kỳ thủ, có thể dùng để xếp hạng nhiều người tham gia và định lượng chênh lệch thực lực giữa họ.
Ý tưởng của nó hoàn toàn khác với "điểm tích lũy" truyền thống: hệ thống ELO điều chỉnh điểm dựa trên tỉ lệ thắng giữa những người tham gia, nhờ đó điểm số phản ánh trực quan chênh lệch thực lực. Ví dụ người có điểm ELO cao gặp đối thủ điểm thấp: nếu thắng thì được cộng ít điểm, nếu thua thì bị trừ nhiều điểm hơn, nếu hòa thì bị trừ ít điểm.
Ý tưởng của ELO hoàn toàn khác với điểm tích lũy truyền thống: ELO muốn phản ánh trình độ thực của kỳ thủ, theo đuổi nguyên tắc "thực lực thế nào thì điểm số phải nằm ở khoảng điểm tương ứng". Còn rất nhiều hệ điểm tích lũy truyền thống thì điểm có thể tăng vô hạn.
ELO có thể phản ánh tỉ lệ thắng kỳ vọng của hai bên, ví dụ hai bên chênh nhau 100 điểm thì ELO cho rằng tỉ lệ thắng của hai bên là 64% so với 36%. Nếu một kỳ thủ điểm cao đấu với kỳ thủ điểm thấp mà cứ hòa mãi, thì tại sao còn tin rằng trình độ của họ thật sự cao? Chính kết quả ván đấu quyết định hệ số ELO; hòa thì coi như trình độ hai bên ở ván này ngang nhau, nên thu hẹp bớt khoảng cách ELO của hai bên. Còn chuyện hòa nhiều là do bản chất của môn cờ, không liên quan đến hệ số ELO.
Máy tính Elo
- Bên mạnh thắng 39.0%
- Tỉ lệ hòa 50.0%
- Bên mạnh thua 11.0%
Kéo thanh trượt để xem chênh lệch Elo tương ứng với tỉ lệ thắng bao nhiêu. Tỉ lệ hòa càng cao, cùng mức chênh lệch sẽ cho ra càng ít ván thắng.
Trong bảng xếp hạng nhiều engine, khi hai engine gặp nhau, nếu điểm ELO của engine A cao hơn engine B 71 điểm, thì theo công thức ELO, ta có thể tính ra tỉ lệ thắng của A trước B xấp xỉ 60% (hòa được coi là nửa thắng nửa thua). Nếu kết quả thi đấu thực tế cho thấy tỉ lệ thắng của A chưa đến 60%, điểm ELO của A sẽ bị hạ, điểm ELO của B tăng tương ứng, để phản ánh chính xác hơn chênh lệch thực lực của hai bên. ELO của nhiều engine thường được tính bằng các công cụ như Bayeselo, Ordo.
Nói ngoài lề: ELO trong lĩnh vực trò chơi điện tử đã gần như trở thành một từ mang nghĩa xấu, nhưng ELO chỉ là một hệ thống chấm điểm, không liên quan đến cơ chế ghép cặp. Dùng điểm số này để ghép cặp thế nào là việc của cơ chế ghép cặp; dù chấm điểm chính xác đến đâu cũng không cản được hệ thống ghép cặp xếp 1000 điểm với 100 điểm vào chung một trận. Hơn nữa, chấm điểm trong trò chơi điện tử về cơ bản cũng không dùng ELO mà dùng các biến thể ELO phức tạp hơn hoặc các hệ thống chấm điểm được tạo ra dựa trên ý tưởng của ELO (như mmr).
Còn trong các kiểm tra engine một đấu một, ELO hoàn toàn có thể tính ra từ tỉ lệ thắng.
Trong trường hợp không phải một đấu một, các hệ thống ELO khác nhau có thể do cách tính khác nhau, engine (kỳ thủ) trong hệ thống khác nhau, phương pháp thi đấu khác nhau... mà điểm ELO giữa các hệ thống ELO khác nhau không thể so sánh với nhau; có thể tham khảo quan hệ mạnh yếu, nhưng không thể so sánh trực tiếp điểm số.
